Ουδέν κρυπτό (;)

Σε μια προσπάθεια να μην πατήσεις και αυτή τη βδομάδα το snooze που πατάς εδώ και έξι χρόνια για αυτές τις έξι σακούλες τυχαίων (;) πραγμάτων που ... θα ... ξεσκαρτάρεις κάποια στιγμή, αποφασίζεις και εκκινείς την περασμένη Παρασκευή το σάιντ-πρότζεκτ "εκκαθάριση τώρα". Ξεφυλλίζοντας απόψε (όχι τα όνειρά σου Στράτο) τα χαρτιά και τις σημειώσεις, ανάμεσα σε κάτι μικροπράγματα (τι θα γίνει σήμερα; θα με αφήσεις να γράψω μια πρόταση αγαπητέ μου εγκέφαλε χωρίς διακοπή;) πέφτω πάνω στο μικρό κομμάτι χαρτί που βλέπεις άνωθεν. Αναρωτιέσαι, λοιπόν, τι είναι αυτό και πως σου είχε έρθει τότε η ιδέα να φτιάξεις τέτοιο;

Έχεις να κάνεις με ένα αλφάβητο ή καλύτερα για μια αντιστοίχιση χαρακτήρων ενός κοινά αποδεκτού αλφαβήτου με χαρακτήρες ενός δικού σου "χειροποίητου" αλφαβήτου. Στην κρυπτογραφία μαθαίνεις ότι αυτό εμπίπτει στην κρυπτογραφία υποκατάστασης (σαμπστιτούσιο ντε). Ωραία, συνεχίζεις και δεν έχεις απαντήσει πλήρως και στις δύο σου ερωτήσεις σου αλλά τουλάχιστον ξέρεις πως διάολο λένε αυτό που δεν ξέρεις και περίπου τι είναι. 

Θυμάσαι πως είχε προκύψει όμως; Πρέπει να είχε να κάνει με ένα μυθιστόρημα που είχες διαβάσει ή κάποια μικρή αστυνομική ιστορία με κάτι ανθρωπάκια που κρατούσαν σημαίες και πρακτικά αυτοί ήταν οι αντίστοιχοι "χειροποίητοι" χαρακτήρες ενός από τους ήρωες της ιστορίας. Δεν σου είναι αρκετό όμως αυτό, ψάχνεις για λίγο στο internet με λέξεις κλειδιά cryptography with man holding flags και παίρνεις τα παπάκια σου. Σκέφτεσαι ότι πρέπει να αλλάξεις λίγο τις λέξεις και να βοηθήσεις το γούγλη να σε βοηθήσει στο νάρροου ντάουν. Αναζητάς εκ νέου με το cryptography with man holding flags novel και ως δια μαγείας (ναι Φρέντι μου έτσι ακριβώς) βλέπεις στο τρίτο αποτέλεσμα ένα τέλειο site που όχι μόνο σου βρίσκει τα ανθρωπάκια που θυμόσουν αλλά σου έχει και ένα εργαλείο κρυπτο- και αποκρυπτο- γράφησης όχι μόνο για την περίεργη αυτή γλώσσα με τα ανθρωπάκια και τις σημαίες τους. Τέλεια, παίζεις όλο χαρά για κανένα πεντάλεπτο (εικοσάλεπτο ήταν αλλά μην το κάνουμε θέμα, περνούσες καλά) με το site και ξαναγυρνάς στο σκάμμα. 

Είχες φτιάξει αυτό το αλφάβητο για να μιλάς με τους φίλους σου γραπτά χωρίς να σε καταλαβαίνει κανείς ακόμα και αν έπεφτε στα χέρια του κάποιο ραβασάκι (όχι τώρα Αλέκο μου, ποια Γωγώ και ποιος Γιώργος) αλλά και για να αποτυπώνεις στο αγαπητό σου ημερολόγιο τις σκέψεις σου χωρίς κάποιος να μπορεί να τις διαβάσει. Αργότερα μαθαίνεις ότι αρκετοί άνθρωποι που πέρασαν από τη ζωή σου είχαν φτιάξει αντίστοιχα αλφάβητα όταν ήταν μικροί. Εδώ αρχίζεις και δεν νιώθεις τόσο ξεχωριστός και γαμάτος όπως πριν ή όπως θα έλεγε και ένας φίλος σου: τι έγινε μαλάκα μου; είσαι απλά ένας ανθρωπάκος;(όχι αυτός της Τάνιας αλλά εκείνος του Βίλχελμ) 

Κάνοντας κύκλους στην άμμο, θυμάσαι μια κοπέλα σου στην Πάτρα η οποία σου είχε δείξει άφοβα τα δικά της χειροποίητα κρυπτομηνύματα όντως βέβαιη ότι δεν θα μπορέσεις να τα αποκρυπτογραφήσεις. Θυμάσαι επίσης, ότι ήξερες τότε, ότι αυτά τα ένα προς ένα συστήματα κρυπτογραφίας υποκατάστασης είναι τα πιο εύκολα να "λυθούν" και μάλιστα είχες και μια μέθοδο για να το κάνεις. Ξέρεις ότι το πιο κοινό γράμμα της Ελληνικής αλφαβήτου είναι το α οπότε έψαχνες να βρεις εκείνον τον χειροποίητο χαρακτήρα που εμφανιζόταν πιο συχνά. Έπειτα έψαξες για το ι και το κ ώστε να βρεις την πιο συχνή λέξη τριών γραμμάτων το και. Και έτσι μέσα σε ένα-δύο λεπτά σου πήρε από μπροστά σου το σημειωματάριό της γιατί ένιωσε ότι θα μπορέσεις σύντομα να διαβάσεις τι έγραφε στο αγαπητό της ημερολόγιο. Άλλη μια νίκη (νοτ) σου αγαπητό μου δεπάκι, θα την βρεις την ισορροπία σου στον "σωστό" χειρισμό των συναισθημάτων των άλλων ανθρώπων αργότερα ... υπομονή.

Τι άλλο μπορείς να θυμηθείς που να σχετίζεται με αυτή τη θεματική; Που αλλού στη ζωή σου έχεις δει κρυπτογραφημένα μηνύματα; Προφανώς και θυμάσαι την enigma και τον Μπένεντικτ (όχι τα αυγά αγαπητό μου στομάχι) στην ταινία του Imitation game στην οποία αντιλαμβάνεσαι ότι η αποκρυπτογράφηση αυτού του φαινομενικά απλού συστήματος κρυπτογράφησης χρειαζόταν μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ από αυτήν που διέθετε η εποχή σε συνδυασμό με κάποιον πιο έξυπνο τρόπο (σπόιλερ αλέρτ με το σχετικό μήνυμα).

Ξαναδιαβάζεις τι έγραψες παραπάνω και στέκεσαι στις λέξεις υπολογιστική ισχύ. Αυτή η ισχύ από την εποχή του enigma έχει αυξηθεί και αντίστοιχα τα συστήματα κρυπτογράφησης έχουν γίνει πιο ισχυρά. Κάποιο κύτταρο μνήμης σου έχει αρχίσει και πάλλεται. Δεν είχες δει κάποτε κάποιο (κάποιος κάπου κάποτε βγες απ το μυαλό μου) βιντεάκι στον παλιόφιλο σου τον Τεντ για το πως μπορούν να βελτιωθούν τα συστήματα κρυπτογράφησης; Ψάχνεις λίγο ακόμα και βρίσκεις τον Βίκτωρα να σου τα ξαναλέει απλά και κατανοητά πως η νέα τεχνολογία (το 2017) των κουάντουμ υπολογιστών μπορεί να βελτιώσει τα υπάρχοντα συστήματα κρυπτογράφησης.

Ακολουθώντας το νήμα (όχι του μίτου της Αριάδνης συγκεντρώσου) της σκέψης σου, σκέφτεσαι ότι υπάρχει μια κοινή λέξη εδώ, το κρύπτο. Που αλλού το έχεις δει; Όχι στον κρυπτο-νίτη του σούπερμαν αλλά στα κρυπτο-νομίσματα, τα οποία μετά το bitcoin έχουν γίνει και πολύ της μόδας. Αυτά τα νομίσματα σου πλασάρονται ως τα πλέον ασφαλή για ανώνυμες "κρυφές" συναλλαγές με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την κακόβουλη χρήση τους σε νταρκ γουέμπ κλπ. Ξεθάβεις ακόμη ένα υπεραπλοποιημένο βίντεο για το πως δουλεύει αυτή η τεχνολογία του μπλοκ-τσέιν (τσειν τσειν τσειν που έλεγε και η Αρέθα).

Πάμε πιο πίσω, κάτι θυμάσαι ότι γινόταν στην Αρχαία Ελλάδα, και ναι μετά από λίγη αναζήτηση θυμάσαι τον μηχανισμό της σκυτάλης που χρησιμοποιούσαν οι Λάκωνες για την κρυπτογράφηση των μηνυμάτων τους. Απλός και έξυπνος μηχανισμός αλλά όχι τόσο δύσκολος να "σπάσει". 

Άλλη μια προσέγγιση έχεις δει σε ciphers όπως αυτή του Ottendorf την οποία την είχες και σε ένα επεισόδιο της βρετανικής σειράς του Sherlock ... ναι ήταν σε εκείνο το επεισόδιο του τυφλού τραπεζίτη στο οποίο χρησιμοποιούσαν ένα codebook το οποίο ήταν διαθέσιμο στο ευρύ κοινό, τον οδηγό της πόλης του Λονδίνου. Αυτή και αν ήταν ενδιαφέρουσα περίπτωση μηχανισμού, είχες λέει ένα βιβλίο και έβλεπες σε ένα τοίχο ένα μήνυμα με σετ αριθμών. Ο πρώτος αριθμός κάθε σετ σου έλεγε σε ποια σελίδα του βιβλίου να πας και ο δεύτερος σε ποια λέξη της σελίδας να πας. Έτσι με δύο-τρεις χαρακτήρες μπορούσες να αντικαταστήσεις μια λέξη πολλών περισσότερων χαρακτήρων. Συμπίεση μηνύματος σα να λέμε πέρα από κρυπτογράφηση, ναι;

Μισό λεπτό όμως, κάπως έτσι δεν δουλεύουν και οι περισσότερες βιβλιοθήκες κώδικα με τις οποίες έχεις έρθει αντιμέτωπος; Κάπως έτσι δεν λειτουργεί και το ζιπ-ινγκ των μεγάλων αρχείων που θες να μικρύνεις; Πρακτικά φτιάχνεις ένα κοινό "codebook" αντιστοιχήσεων και μετά αντικαθιστάς σετ απλών χαρακτήρων με νέα σετ χαρακτήρων μικρότερης διάστασης. Σωστά; ... Μερικές αναζητήσεις αργότερα βλέπεις ότι η βασική ιδέα είναι περίπου η ίδια αλλά προφανώς υπάρχουν διαφορές σε αυτή την περίπτωση γιατί οι αντιστοιχήσεις γίνονται με έναν πιο έξυπνο τρόπο ο οποίος μάλιστα έχει και όνομα το οποίο το παραφράζεις στην άχαστη συμπίεση.

Καλά όλα αυτά, αλλά αγκαλιάζοντας την παιδικότητά με την οποία αντιμετωπίζεις το παιχνίδι σου στο σκάμμα θα κλείσεις και αυτή τη μέρα με γραπτό σου μήνυμα αντίστοιχο με αυτό που έγραφες μικρός σε εκθέσεις δημοτικού ... σταματάω να γράφω τώρα γιατί πείνασα θα τα πούμε μια άλλη φορά.