Στρουθοκαμηλισμός ή έλεγχος;

Χαλαρή Παρασκευή σήμερα και είπες να ρίξεις μια βουτιά στο αμμόκουτό σου μιας και το ψιλοπαραμελείς τώρα τελευταία και παραπονιούνται οι αμέτρητοι αναγνώστες σου (σύνολο απολύτως μετρήσιμο και πεπερασμένο). Παρασκευούλα ζάχαρη, παρασκευούλα μέλι λένε οι περισσότεροι. Για σένα όμως η Παρασκευή είναι μια από τις μέρες που δεν σ' αρέσουν, ναι κόντρα σε οποιονδήποτε "λογικό" άνθρωπο που την συνδέει με τη λήξη της εργασιακής εβδομάδας και την έναρξη του σου κου, της ξεγνοιασιάς. Είσαι και πάλι στην μειοψηφία, όχι τόσο επειδή θες να ανήκεις στο περιθώριο συνειδητά, αλλά επειδή πάντα ήσουν ένας άνθρωπος που του άρεσε η δουλειά. Δουλειά, άσχημη σύνδεση με τη δουλεία, αλλά και τι να προτιμήσεις; Την λέξη εργασία; Αυτό που παράγει έργο; Ούτε αυτό σου κάνει, μάλλον καταλήγεις στη λέξη δραστηριότητα, ναι εδώ είσαι, από κούνια δραστήριος. Όχι, όμως, αυτό το φαινόμενο των ημερών του να είσαι δραστήριος απλά για να είσαι απασχολημένος. Το άλλο το - τη βρίσκω με τις δραστηριότητες και βρίσκω κάτι ενδιαφέρον σε ό,τι πιάνω στα χέρια μου.

Σήμερα από το πρωί παλεύεις να ξεκολλήσεις από τις playlists που σου προτείνει το μουσικό κουτί του σωλήνα, playlists συλλογών από δημιουργίες του Quincy Jones. Τι άνθρωπος και αυτός, τόσο δραστήριος που είχε φτάσει τον εγκέφαλό του στα όρια πολλάκις με αποτέλεσμα την ολική κατάρευση με κίνδυνο της ζωής του (εξαιρετικό ντοκιμαντέρ για τη ζωή του έχει και το νέτφλιξ παρεπιπτόντως). Πως ένας άνθρωπος φτάνει και ξεπερνά τα φυσικά του όρια; Τι γίνεται όταν ξεπεράσεις το όριό σου; Πλέον γνωρίζεις που έσκασες την προηγούμενη φορά. Τι κάνεις με αυτή τη γνώση; Ζεις με τον φόβο όταν είσαι κοντά ότι θα ξαναχτυπήσεις τοίχο; Αγχώνεσαι όταν είσαι κοντά, ανεβάζεις παλμούς και επιταχύνεις την προσέγγιση του ορίου σου; Μήπως γυρνάς διακόπτες και τα γυρίζεις όλα σε ένα ασφαλές 60% χωρίς να σε αγχώνει το όριο αλλά σε ενοχλεί η μετριότητα; Σκέφτεσαι από την άλλη ότι μπορεί και να δουλέψει όπως στις προπονήσεις στο τρέξιμο, τραβάς τον εαυτό σου στο όριο και όντας συνεπής και έχοντας τον έλεγχο του πως και πότε φτάνεις στο όριο το προβλέπεις και το ξεπερνάς. Ως δια μαγείας αντιλαμβάνεσαι ότι πλέον το παλιό σου όριο είναι μια μικρότερη κορυφή σε σχέση με το νέο σου όριο. Το πας ακόμα παραπέρα και λες ότι με την ίδια λογική ούτε το νέο σου όριο είναι το πραγματικό σου όριο ή αν θες το ολικό σου μέγιστο παρά ένα τοπικό μέγιστο της περιόδου που διανύεις.

Κάτσε μισό λεπτάκι όμως, είπες και τεντώθηκες στον καναπέ, παραπάνω σκεφτόσουν τον έλεγχο. Ωραία έννοια ο έλεγχος. Είναι μια ψευδαίσθηση που συνειδητά πείθουμε τον εαυτό μας ότι είναι η απόλυτη πραγματικότητα. Τον πείθουμε τόσο πολύ που όταν ξεκάθαρα χάνουμε τον έλεγχο - που ποτέ δεν είχαμε στην πραγματικότητα - χάνουμε τη γη κάτω από τα πόδια μας. Πόση προσπάθεια και χρόνο έχεις αφιερώσει να χτίζεις, να γκρεμίζεις και να ξαναχτίζεις τα κουτάκια σου; Αυτό το ατελείωτο ταξίδι μιας ρώσικης γιαγιάς (μπάμπουσκα έψαχνα ματριόσκα βρήκα - βρε τι μαθαίνει κανείς βραδιάτικο, χάσταγκ καμία μέρα χαμένη) που θάβεις σε ένα σκασμό δικλείδες ασφαλείας ότι δεν μπορείς να ελέγξεις και το κρύβεις για να μην το βλέπεις. Στρουθοκάμηλε αγάπη μου σα να λέμε (πόσα έχεις μάθει από τα οικονομικά για τις στρουθοκαμήλους όμως). Συνεχίζεις όμως και πιστεύεις ότι δεν είναι μάταιο αυτό το ταξίδι σου κόντρα στην εντροπία των πραγμάτων, αρκεί να μην εκτελείς ψυχαναγκαστικά τις ρουτίνες και ταξινομείς στο διηνεκές τα κουτάκια σου. Ναι είχες φτιάξει και έναν μεγάλο κουτί - μάλλον κουβά θα το χαρακτήριζες - στον οποίο πέφτανε όλα τα αταξινόμητα. Τι ωραία που τα έχεις οργανώσει όλα; Alles in ordnung που λένε και οι φίλοι μας οι γερμανοί.

Τι να κάνεις όμως που από τη φύση σου βλέπεις δομές εκεί που δεν είναι προφανείς; Το πρώτο σοκ το είχες πάθει σε προβλήματα γεωμετρίας. Θυμάσαι ήσουν στο φροντιστήριο και ο καθηγητής σας είχε δώσει 5 ασκήσεις που σου φάνηκαν γελοίες γιατί το μάτι σου "έπεφτε" απευθείας στα ευθύγραμμα τμήματα που ήταν σημαντικά για να λύσεις τους γρίφους. Τελειώνοντας λοιπόν κοιτάς τον καθηγητή και του λες ένα τύπου "γιατί μας βάζεις να κάνουμε αυτές τις ασκήσεις μέσα στην τάξη;" παραείναι εύκολες και μου απαντάει με ένα αφοπλιστικό "ρίξε μια ματιά γύρω σου". Κοιτάζοντας γύρω μου είδα τους περισσότερους συμμαθητές μου να πασχίζουν ακόμα με την πρώτη ή τη δεύτερη από τις πέντε. Συνεχίζεις όμως και εκπαιδεύσαι και περνάς στο μαθηματικό και μαθαίνεις να αναγνωρίζεις ακόμα περισσότερες δομές και συστήματα και αρχίζει ο εγκέφαλός σου να αναγνωρίζει ακόμα περισσότερα μοτίβα. Ασχολείσαι και λίγο με τον προγραμματισμό ερασιτεχνικά, με το excel ερασιτεχνικά και ημι-επαγγελματικά και πλέον έχεις τα εργαλεία να αποτυπώσεις και τα πιο δύσκολα προβλήματα σε "ελέγξιμες" μεταβλητές.

Αυτό αρχίζουν και το καταλαβαίνουν όλοι όσοι έρχονται σε επαφή μαζί σου, με αποκορύφωμα το πλέον πρόσφατο παράδειγμα στη δουλειά σου που σου είπαν ότι είσαι τελειομανής και εσύ απάντησες με ένα "αποδέχομαι υπερβολικά πολλές μετριότητες πλέον για να θεωρούμαι τελειομανής" και κουβέντα στην κουβέντα αποδείχτηκες ψυχαναγκαστικός. Ωραίο χαρακτηριστικό για έναν συνάδελφο ε; Γιατί ωραίο; Γιατί αν μπορείς να του ζητήσεις πράγματα και να στα κάνει θα μπορέσει να σε ξελασπώσει σε δύσκολες στιγμές. Εδώ όμως προβληματίζεσαι, λίγο από μόνος σου και λίγο από κάποιες συζητήσεις με φίλους σου, οι οποίοι σου είπαν έξω απ τα δόντια (πόσα σκουπίδια χωράει ένας εγκέφαλος όμως; ) ότι θα σε λάτρευαν σαν συνεργάτη αλλά όχι σαν αφεντικό. Αν ποτέ μου όμως θελήσω αναπόφευκτα να ανελιχθώ σε κάποιου επιπέδου "αφεντικό" / μάνατζερ (και όχι μόνο project manager) θα πρέπει να δουλέψω αυτό το κομμάτι. Να δεις δηλαδή τι είναι αυτό που τρομάζει / απομακρύνει τον κόσμο όταν βλέπουν ένα άτομο να δουλεύει εξ ορισμού με οργάνωση, πειθαρχία (όχι τόση όσο νομίζουν οι περισσότεροι) και έλεγχο. Και αναρωτιέσαι πάντα, μα πως στην ευχή να δουλέψεις αλλιώς; Ε που λες υπάρχουν και πιο ασαφείς τρόποι λειτουργίας, λιγότεροι αποδοτικοί πιθανότατα αλλά ίσως περισσότερο δημιουργικοί. Εξαρτάται το task θα πεις, αλλά στην τελική πάντα μπορείς να κάνεις αυτό το mix n match που σ αρέσει για να εκμεταλλεύεσαι τα περισσότερα πλεονεκτήματα κάθε μεθόδου. 

Πήγαινε λοιπόν πάλι πίσω στο μέτρημα, στη σύγκριση, στην αξιολόγηση, στη βελτίωση στην αμμο-κουτοποίηση του περιβάλλοντός σου στην προσπάθειά σου να το ερμηνεύσεις παίρνοντας τον προσωρινό έλεγχο της κάθε μεταβλητής ξεχωριστά. Αυτό το ceteris paribus που λένε και στα οικονομικά, κρατάς μια μεταβλητή υπό τον έλεγχό σου θεωρώντας τα υπόλοιπα σταθερά για το σκοπό της άσκησης. Εντάξει στην τελική ένας απλός κόσμος είναι τριγύρω σου με λίγες παραπάνω μεταβλητές στη διάθεσή του, δεν είναι δα και κβαντική παρακολούθηση φωτονίων που με την παρακολούθηση και μόνο αλλάζει το αποτέλεσμα του πειράματος. 

Τι ροή και η σημερινή αναρωτιέσαι, καιρό είχες να κάνεις μια βουτιά στο σκάμμα...στα επόμενα λοιπόν ξεσκονίσου και πάμε.

Ο θεός που δεν έχεις

Πέρασε - και δεν ακούμπησε - και αυτό το Πάσχα βρίσκοντας σε, σε μια αδιάφορη κατάσταση για τις εορταστικές ή μή περιόδους. Αυτή τη φορά πιο αδιάφορος από ποτέ, δεν ασχολήθηκες καν με θείες λειτουργίες, ούτε σου πέρασε από το μυαλό κάποια νηστεία (έστω για την υγεία σου βρε αδερφέ). Είναι αδιαφορία για το ακατανόητο, είναι άρνηση για την παρακαταθήκη των προηγούμενων γενιών, είναι συνειδητός αγνωστικισμός; Μην είναι περιστέρι, μην ήταν μπεκάτσα που έλεγε και ένα ρηχό σόκιν στιχάκι; 

Οκ λες, η αλήθεια βρίσκεται (στους σεξ πίστολς - γκε γκε;) κάπου στη μέση. Μπαίνεις λοιπόν, στον πειρασμό, να προ(σ)καλέσεις τον φίλο-εγκέφαλο της παρέας να σου δώσει κάποιες λέξεις κλειδιά και μια ροή στο τεράστιο θέμα της θρησκείας ώστε να παίξεις με την ησυχία σου στο σκάμμα. Μετά από εμβόλια, από κάποιες ημέρες πυρετού και μιας ελαφριάς κατάνυξης κατόπιν λουκούλλιων γευμάτων, καταφέρνεις και χαρτογραφείς κάποιες βασικές πληροφορίες για τη θρησκεία ανά τους αιώνες.

Θυμάσαι από τα παιδικά σου χρόνια πως η μόνη λογική εξήγηση για την ύπαρξη της έννοιας θρησκείας ή των θεοτήτων ήταν η ανάγκη του ανθρώπινου εγκεφάλου να ερμηνεύσει κάτι το ανεξήγητο βάσει της εκάστοτε δομής πληροφορίας που μπορεί να είχε ανά πάσα στιγμή. Π.χ. είσαι στην αρχαία Ελλάδα και βλέπεις τα κύματα να καταστρέφουν τα καράβια, ααα τότε ο Θεός Ποσειδώνας είχε άχτι (όχι στάχτη) κάποιον στο καράβι και τα σε εκδικήθηκε. Μετά εξελίχθηκε η επιστήμη και ερμηνεύτηκαν τα φαινόμενα αυτά σε κάποιο βαθμό. Ωραία, πάμε παραπέρα όμως, μην μου κάνεις επιφανειακή ανάλυση που θά 'λεγε και το αντιδραστικό στοιχείο του πυρήνα, τα βασικά αυτά φαινόμενα ήταν για τις θρησκείες οι οποίες ταύτιζαν τις έννοιες των θεοτήτων τους με τα στοιχεία της φύσης όπως η γη, η φωτιά, ο αέρας, το νερό, (η καρδιά και ο κάπτεν πλάνετ). Εφόσον και στην σύγχρονη εποχή ζουν και βασιλεύουν οι θρησκείες και μάλιστα σε πολύ μεγάλο ποσοστό κάποια άλλη ανάγκη πρέπει να καλύπτουν. 

Σου λέει, λοιπόν, ότι ο μεγαλύτερος φόβος του ανθρώπου στο βάθος των αιώνων ήταν το να πεθάνει, αυτός ο κύριος θάνατος, ο Άδης, ο βαρκάρης, o Άκερ, ο Όσιρις και ο Ανούβις, η Φρέϊα και ο Όντιν, η Μάρα, ο Μόρς και γενικά όρεξη νά χεις να διαβάζεις για θεότητες θανάτου και τα παρά αυτών ιστορικά στις διάφορες θρησκείες. Είναι κάτι το οποίο μπορεί μεν να εξηγήσει στις περισσότερες των περιπτώσεων αλλά είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί εύκολα να αποδεχτεί. Τι πάει να πει, σήμερα είσαι αύριο δεν είσαι, και αυτός που ήσουν χτες που πάει; Ανάλογα με το τι πιστεύεις για τη ζωή μετά (όχι του Αρκά) είτε τελειώνει η ζωή σου και ο λόγος ύπαρξής σου στο-μάταιο-τούτο-κόσμο είτε ζεις ένα σαμσαρικό κύκλο αλληλένδετων ζωών που η μια επηρεάζει την εξέλιξη της. Το πράγμα ξεφεύγει από τα συνηθισμένα μοτίβα όταν αρχίζεις να ερμηνεύεις τα φυσικά φαινόμενα με "πιασάρικες" θεωρίες που σου μιλούν για παράλληλα σύμπαντα και έτερους εγώ σε παράλληλες χωροχρονικές instances.

Στις πρώτες συζητήσεις με άλλους φανατικούς θεο-σεβούμενους/φοβούμενους (τύφλα νά 'χει ο John Pilgrim {ο Γιάννης ο Προσκυνητής - τυχαίο - δεν νομίζω}του Punisher) ανθρώπους βλέπεις μια τάση για να αναγνωριστεί μια θρησκεία ως η "σωστή"/"αληθινή" και ως συνέπεια αυτής η εκμηδένηση των αλλόθρησκων. Ναι οκ υπάρχουν και κάποιες θρησκείες οι οποίες αναγνωρίζουν την ύπαρξη άλλων θρησκειών (βλέπε εβραική θρησκεία) αλλά το αποτέλεσμα είναι πάνω κάτω το ίδιο. Εδώ το ένα επιχείρημα που καταρίπτεται άμεσα είναι αυτό του "είμαστε περισσότεροι άρα είμαστε η αληθινή, η πραγματική θρησκεία". Το ότι το κάνουν όλοι (ή οι περισσότεροι) δεν είναι αναγκαία και ικανή συνθήκη για να αποφανθείς ότι η τάδε θρησκεία είναι η αληθινή. Μετά έχεις επιχειρήματα της μορφής μα εγώ, η ξαδέρφη, ο παππούς, η φίλη από το χωριό είδε το Χριστό, Βούδα, Αλλάχ ζωντανό μπροστά του/της. Και αυτό το επιχείρημα καταρρίπτεται σχετικά εύκολα, μη προσπαθώντας να πείσεις τον συνομιλητή ότι λέει ανοησίες αλλά δίνοντας του δίκιο ως προς το τι είδε (ή καλύτερα - τι ερμήνευσε πως είδε βάσει των αισθητηρίων του οργάνων). Εδώ εξηγείς ότι ο άνθρωπος έχει στη διάθεσή του συγκεκριμένα όργανα τα οποία είναι ευαίσθητα σε συγκεκριμένες αλλαγές, τα οποία του παράγουν το σύνθετο εφέ της αίσθησης. Αν τώρα ο συγκεκριμένος άνθρωπος έχει γαλουχηθεί ή πιστεύει σε ένα ή περισσότερους θεούς τότε είναι πολύ πιθανό σε συνθήκες άγχους, πίεσης ή εξαιρετικής συγκέντρωσης να "αισθανθεί" κάποια θεϊκή παρουσία. Αντίστοιχα δουλεύει ο εγκέφαλος και με τα όνειρα και συνήθως είναι το πρώτο πράγμα που μελετάται αν κάποιος εντοπίζει ψυχολογικά θέματα. Πολύ ωραία άρα δεν είναι τρελός, ή μάλλον αν μιλάει στον Θεό του δεν είναι τρελός, αν του απαντάει μπορεί και να έχουμε κάποιο θεματάκι. 

Συζητώντας με τον εγκέφαλο του πυρήνα βλέπεις κάποιες ιδιαίτερες λεπτομέρειες/ερμηνείες για κάποιες θρησκείες και αμέσως πυροδοτούνται άλλες δικές σου αναμνήσεις/ιστορίες. 

ΩΜ1: Η περίπτωση του προπατορικού αμαρτήματος στο χριστιανισμό. Από την εκκλησία ξέρουμε ότι όταν η Εύα "δάγκωσε" το μηλαράκι και γεύτηκε τον καρπό αυτομάτως βγήκαν από τον παράδεισο που ζούσαν αιώνια, ήρεμα και γαλήνια με τα άλλα ζώα και φυτά. Τι ήταν αυτό το μηλαράκι όμως; Μια εκδοχή σου λέει πως η γεύση του μήλου πρακτικά ήταν η συνειδητοποίηση του ότι είναι τρωτοί οι άνθρωποι και άρα η γνώση για το ενδεχόμενο του θανάτου. Οπότε δανειζόμενος λίγο εργαλεία από τη θεωρία συνόλων, το αντικείμενο που μέχρι πρότινος δεν είχε συνείδηση του θανάτου ανήκε στο σύνολο των αιώνιων όντων και με το που άλλαξε η ιδιότητά του αυτή αμέσως έπαψε να ανήκει στο σύνολο. Αυτό μας λέει ότι δεν έφυγαν απαραίτητα από τον φυσικό χώρο που βρίσκονταν οι πρωτόπλαστοι όπως αφήνει να υπονοηθεί η εκκλησία αλλά μπορεί και να συνεχίζουν να υπάρχουν στον ίδιο χώρο αλλάζοντας την αντίληψή τους για αυτόν. Και αν το θες και πιο μελό, ζούμε στον παράδεισο που ξε-χάσαμε.

ΩΜ2: Άδης και Περσεφόνη. Εδώ είχαμε χαρακτηριστική περίπτωση ερμηνείας φυσικών φαινομένων (των τεσσάρων εποχών ντε). Σου λέει ερωτεύτηκε ο Άδης την κόρη της Θεάς Δήμητρας και την έκλεψε, και τότε η Θεά της γονιμότητας ξέρανε όλη την πλάση. Έγινε η κλασσική συνθηκολόγηση που έπαιζε σαν σενάριο φουλ στην αρχαία Ελληνική μυθολογία και τσουπ νά σου έξι μήνες ανθοφορία και έξι μήνες που δαγκώνουμε ότι περισσεύει.

ΩΜ3: Κεφάλαιο Zeitgeist έι κέι έι το πνεύμα του χρόνου. Είχε παίξει πολύ όταν ήσουν στο πανεπιστήμιο αυτή η σειρά "ντοκιμαντέρ" της υπεραπλουστευμένης σχεδόν "Λιακοπουλικής" αλήθειας που σε μυούσε, εσένα απαίδευτε νου, στο μυστικιστικό κόσμο των θρησκειών και του ύπουλου οικονομικού συστήματος. Ακόμα και από αυτό το ντοκιμαντέρ όμως μπορείς να κρατήσεις κάποια στοιχεία για τις ομοιότητες των θρησκειών μεταξύ των, όπως την ερμηνεία των ίδιων τεσσάρων αστεριών σε αιγυπτιακές και χριστιανικές θρησκείες και ου το κάθε εξής.

ΩΜ4: Σε διάφορες θρησκείες υπάρχει συγκεκριμένη σημασία για αριθμούς και απ αυτό έχει παραχθεί αριθμολατρεία/φοβία. Βλέπε το πόσες μέρες μετά "θάνατον" έρχεται η ανάσταση. Ή βλέπε τους κινέζους οι οποίοι θεωρούν τον αριθμό τέσσερα ως ισοδύναμο του θανάτου (μπορεί να φταίει ότι είναι και ομόηχος με τη λέξη του θανάτου, εδώ μπορεί να είναι και μια ανάστροφη σχέση αίτιου-αιτιατού / αβγού-κότας δηλαδή). Είναι τόσο μεγάλη η πρόληψη εδώ που η εταιρεία Oneplus παρέλειψε εσκεμμένα να παράξει το μοντέλο Oneplus 4 και από το 3 πήγε απευθείας στο 5 στα smartphones που παράγει.

ΩΜ5: Γράφεις, ξεγράφεις πολλές μέρες αυτό το ρημάδι το άρθρο και αυτός ο αλήτης ο εγκέφαλος του πυρήνα σου στέλνει και ted βίντεο με έναν πραγματικό θεούλη ινδό ο οποίος σε μυεί σε μια σύνδεση των μυθολογιών πολλών διαφορετικών πολιτισμών. Σου εξηγεί τι είναι κόσμος από την οπτική της φυσικής οπτικής γωνίας σε αντίθεση με την προσωπική οπτική γωνία.

Καλά ως εδώ, έχεις πετάξει αρκετές άσχετες πληροφορίες αλλά τι άλλο κοινό βρίσκεις σε αυτούς που πραγματικά πιστεύουν σε μια ... ανώτερη αδυναμία (που λέει και ο εγκέφαλος); Βλέπεις ότι όλοι έχουν έναν είτε φυσικό, είτε ιδεατό κόσμο στον οποίο μπορούν να προσευχηθούν/συγκεντρωθούν, να ηρεμήσουν τον εγκέφαλό τους ή να το μεταφέρουν σε μια κατάσταση θρησκευτικής/νοητικής ανύψωσης κυνηγώντας την "θέωση" ή την αλήθεια. 

Πόση εντύπωση σου είχε κάνει όταν ακούγωντας τους στίχους των Metallica - The house Jack Built συνειδητοποίησες ότι το κεφάλι στα αγγλικά μεταφράζεται στην λέξη temple, η οποία μεταφράζεται και ως ναός σε αρκετές θρησκείες. Άρα είναι σαν να λέμε ότι έχουμε έναν ναό πάνω μας μέσα μας όλη την ώρα. Είναι αυτό το εργαλείο που σου δίνει τη δυνατότητα να κάνεις άλλους ανθρώπους να πιστεύουν σε οποιαδήποτε θρησκεία ή ακόμα και στη δική σου δομημένη ιδέα της θρησκείας - ή να πιστέψουν σε εσένα. Πόσα σημεία λατρείας υπάρχουν (βλέπε ναούς σε διάφορα κομβικά σημεία, θιβετ, άγιον όρος, μαντεία κλπ) σαν φυσικά σημεία στο χάρτη μόνο και μόνο για να σηματοδοτούν σε ένα συγκεκριμένο σετ εγκεφάλων κάθε φορά το φυσικό σημείο του κόσμου στο οποίο μπορούν να "δουν" ανενόχλητοι μέσα τους ή τον θεό τους. Εξαιρετική εναλλακτική ιδέα ήταν και αυτή της σειράς και του βιβλίου American Gods στην οποία έβλεπες ότι συγκεκριμένοι άνθρωποι έπαιρναν θεικές δυνάμεις οι οποίες ενισχύονταν όσο περισσότεροι άνθρωποι πίστευαν σε αυτούς. 

Αν μάλιστα θες και οδηγό για να το κάνεις θυμάσαι ότι είχες διαβάσει ένα καλοκαίρι πριν το Everything is Fucked του Mark Manson στο οποίο σου έλεγε βήμα-βήμα πως να φτιάξεις τη δικιά σου θρησκεία. Σκαλίζεις λίγο ακόμα την άμμο στο σκάμμα για πληροφορίες που να έχουν να κάνουν με το μυστήριο θέμα της θρησκείας. Θυμάσαι εκείνο το ντοκιμαντέρ Doing Time, Doing Vipassana στο οποίο έβλεπες ανθρώπους οι οποίοι ήταν φυλακισμένοι σε ένα συγκεκριμένο φυσικό κόσμο και κατάφερναν να βρουν ένα νόημα στη ζωή τους ή αν θες να δραπετεύσουν από τον φυσικό κόσμο ακολουθώντας κάποιες συγκεκριμένες τεχνικές διαλογισμού. Μιας και σκέφτεσαι ταινίες δεν μπορείς να ξεχάσεις την σκηνή από το Εξπρές του Μεσονυκτίου στην οποία ο ήρωας-φυλακισμένος κινείται ανάποδα στον θρησκευτικό κύκλο της προσευχής και γίνεται στόχος των φανατισμένων πιστών. Άλλο ένα μυστήριο ντοκιμαντέρ είναι αυτό της Samsara το οποίο παραήταν θρησκευτικό για τα γούστα σου αλλά είχε τόσο ωραίες εικόνες από όλο τον θρησκευτικό και μη κόσμο.

Έχεις κάνει λοιπόν το ταξίδι σου στους κόσμους των θρησκειών και το μόνο που σου μένει βαθιά μέσα σου είναι εκείνο το memento mori που ζητούσαν οι Ρωμαίοι από τους δούλους τους να τους υπενθυμίζουν συνέχεια για να μην χάσουν την επαφή με την πραγματικότητα και τους κυριεύσει η δύναμη και το status quo στο οποίο έφταναν μετά τις μάχες. Τελικά ίσως είναι αυτό που μας κάνει ανθρώπους, το να θυμόμαστε ότι είμαστε θνητοί και ίσως η ματαιοδοξία μας να μας θέλει να ζούμε για πάντα είτε στον φυσικό κόσμο είτε στις μνήμες των ανθρώπων (κοντινών δικών μας ή μη). Ίσως αυτό το "δεν έχεις τον θεό σου" να μην είναι απαραίτητα κακό τελικά, αρκεί να συνειδητοποιείς πλήρως το "τι ψυχή θα παραδώσεις"(μωρή).