Ο θεός που δεν έχεις

Πέρασε - και δεν ακούμπησε - και αυτό το Πάσχα βρίσκοντας σε, σε μια αδιάφορη κατάσταση για τις εορταστικές ή μή περιόδους. Αυτή τη φορά πιο αδιάφορος από ποτέ, δεν ασχολήθηκες καν με θείες λειτουργίες, ούτε σου πέρασε από το μυαλό κάποια νηστεία (έστω για την υγεία σου βρε αδερφέ). Είναι αδιαφορία για το ακατανόητο, είναι άρνηση για την παρακαταθήκη των προηγούμενων γενιών, είναι συνειδητός αγνωστικισμός; Μην είναι περιστέρι, μην ήταν μπεκάτσα που έλεγε και ένα ρηχό σόκιν στιχάκι; 

Οκ λες, η αλήθεια βρίσκεται (στους σεξ πίστολς - γκε γκε;) κάπου στη μέση. Μπαίνεις λοιπόν, στον πειρασμό, να προ(σ)καλέσεις τον φίλο-εγκέφαλο της παρέας να σου δώσει κάποιες λέξεις κλειδιά και μια ροή στο τεράστιο θέμα της θρησκείας ώστε να παίξεις με την ησυχία σου στο σκάμμα. Μετά από εμβόλια, από κάποιες ημέρες πυρετού και μιας ελαφριάς κατάνυξης κατόπιν λουκούλλιων γευμάτων, καταφέρνεις και χαρτογραφείς κάποιες βασικές πληροφορίες για τη θρησκεία ανά τους αιώνες.

Θυμάσαι από τα παιδικά σου χρόνια πως η μόνη λογική εξήγηση για την ύπαρξη της έννοιας θρησκείας ή των θεοτήτων ήταν η ανάγκη του ανθρώπινου εγκεφάλου να ερμηνεύσει κάτι το ανεξήγητο βάσει της εκάστοτε δομής πληροφορίας που μπορεί να είχε ανά πάσα στιγμή. Π.χ. είσαι στην αρχαία Ελλάδα και βλέπεις τα κύματα να καταστρέφουν τα καράβια, ααα τότε ο Θεός Ποσειδώνας είχε άχτι (όχι στάχτη) κάποιον στο καράβι και τα σε εκδικήθηκε. Μετά εξελίχθηκε η επιστήμη και ερμηνεύτηκαν τα φαινόμενα αυτά σε κάποιο βαθμό. Ωραία, πάμε παραπέρα όμως, μην μου κάνεις επιφανειακή ανάλυση που θά 'λεγε και το αντιδραστικό στοιχείο του πυρήνα, τα βασικά αυτά φαινόμενα ήταν για τις θρησκείες οι οποίες ταύτιζαν τις έννοιες των θεοτήτων τους με τα στοιχεία της φύσης όπως η γη, η φωτιά, ο αέρας, το νερό, (η καρδιά και ο κάπτεν πλάνετ). Εφόσον και στην σύγχρονη εποχή ζουν και βασιλεύουν οι θρησκείες και μάλιστα σε πολύ μεγάλο ποσοστό κάποια άλλη ανάγκη πρέπει να καλύπτουν. 

Σου λέει, λοιπόν, ότι ο μεγαλύτερος φόβος του ανθρώπου στο βάθος των αιώνων ήταν το να πεθάνει, αυτός ο κύριος θάνατος, ο Άδης, ο βαρκάρης, o Άκερ, ο Όσιρις και ο Ανούβις, η Φρέϊα και ο Όντιν, η Μάρα, ο Μόρς και γενικά όρεξη νά χεις να διαβάζεις για θεότητες θανάτου και τα παρά αυτών ιστορικά στις διάφορες θρησκείες. Είναι κάτι το οποίο μπορεί μεν να εξηγήσει στις περισσότερες των περιπτώσεων αλλά είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί εύκολα να αποδεχτεί. Τι πάει να πει, σήμερα είσαι αύριο δεν είσαι, και αυτός που ήσουν χτες που πάει; Ανάλογα με το τι πιστεύεις για τη ζωή μετά (όχι του Αρκά) είτε τελειώνει η ζωή σου και ο λόγος ύπαρξής σου στο-μάταιο-τούτο-κόσμο είτε ζεις ένα σαμσαρικό κύκλο αλληλένδετων ζωών που η μια επηρεάζει την εξέλιξη της. Το πράγμα ξεφεύγει από τα συνηθισμένα μοτίβα όταν αρχίζεις να ερμηνεύεις τα φυσικά φαινόμενα με "πιασάρικες" θεωρίες που σου μιλούν για παράλληλα σύμπαντα και έτερους εγώ σε παράλληλες χωροχρονικές instances.

Στις πρώτες συζητήσεις με άλλους φανατικούς θεο-σεβούμενους/φοβούμενους (τύφλα νά 'χει ο John Pilgrim {ο Γιάννης ο Προσκυνητής - τυχαίο - δεν νομίζω}του Punisher) ανθρώπους βλέπεις μια τάση για να αναγνωριστεί μια θρησκεία ως η "σωστή"/"αληθινή" και ως συνέπεια αυτής η εκμηδένηση των αλλόθρησκων. Ναι οκ υπάρχουν και κάποιες θρησκείες οι οποίες αναγνωρίζουν την ύπαρξη άλλων θρησκειών (βλέπε εβραική θρησκεία) αλλά το αποτέλεσμα είναι πάνω κάτω το ίδιο. Εδώ το ένα επιχείρημα που καταρίπτεται άμεσα είναι αυτό του "είμαστε περισσότεροι άρα είμαστε η αληθινή, η πραγματική θρησκεία". Το ότι το κάνουν όλοι (ή οι περισσότεροι) δεν είναι αναγκαία και ικανή συνθήκη για να αποφανθείς ότι η τάδε θρησκεία είναι η αληθινή. Μετά έχεις επιχειρήματα της μορφής μα εγώ, η ξαδέρφη, ο παππούς, η φίλη από το χωριό είδε το Χριστό, Βούδα, Αλλάχ ζωντανό μπροστά του/της. Και αυτό το επιχείρημα καταρρίπτεται σχετικά εύκολα, μη προσπαθώντας να πείσεις τον συνομιλητή ότι λέει ανοησίες αλλά δίνοντας του δίκιο ως προς το τι είδε (ή καλύτερα - τι ερμήνευσε πως είδε βάσει των αισθητηρίων του οργάνων). Εδώ εξηγείς ότι ο άνθρωπος έχει στη διάθεσή του συγκεκριμένα όργανα τα οποία είναι ευαίσθητα σε συγκεκριμένες αλλαγές, τα οποία του παράγουν το σύνθετο εφέ της αίσθησης. Αν τώρα ο συγκεκριμένος άνθρωπος έχει γαλουχηθεί ή πιστεύει σε ένα ή περισσότερους θεούς τότε είναι πολύ πιθανό σε συνθήκες άγχους, πίεσης ή εξαιρετικής συγκέντρωσης να "αισθανθεί" κάποια θεϊκή παρουσία. Αντίστοιχα δουλεύει ο εγκέφαλος και με τα όνειρα και συνήθως είναι το πρώτο πράγμα που μελετάται αν κάποιος εντοπίζει ψυχολογικά θέματα. Πολύ ωραία άρα δεν είναι τρελός, ή μάλλον αν μιλάει στον Θεό του δεν είναι τρελός, αν του απαντάει μπορεί και να έχουμε κάποιο θεματάκι. 

Συζητώντας με τον εγκέφαλο του πυρήνα βλέπεις κάποιες ιδιαίτερες λεπτομέρειες/ερμηνείες για κάποιες θρησκείες και αμέσως πυροδοτούνται άλλες δικές σου αναμνήσεις/ιστορίες. 

ΩΜ1: Η περίπτωση του προπατορικού αμαρτήματος στο χριστιανισμό. Από την εκκλησία ξέρουμε ότι όταν η Εύα "δάγκωσε" το μηλαράκι και γεύτηκε τον καρπό αυτομάτως βγήκαν από τον παράδεισο που ζούσαν αιώνια, ήρεμα και γαλήνια με τα άλλα ζώα και φυτά. Τι ήταν αυτό το μηλαράκι όμως; Μια εκδοχή σου λέει πως η γεύση του μήλου πρακτικά ήταν η συνειδητοποίηση του ότι είναι τρωτοί οι άνθρωποι και άρα η γνώση για το ενδεχόμενο του θανάτου. Οπότε δανειζόμενος λίγο εργαλεία από τη θεωρία συνόλων, το αντικείμενο που μέχρι πρότινος δεν είχε συνείδηση του θανάτου ανήκε στο σύνολο των αιώνιων όντων και με το που άλλαξε η ιδιότητά του αυτή αμέσως έπαψε να ανήκει στο σύνολο. Αυτό μας λέει ότι δεν έφυγαν απαραίτητα από τον φυσικό χώρο που βρίσκονταν οι πρωτόπλαστοι όπως αφήνει να υπονοηθεί η εκκλησία αλλά μπορεί και να συνεχίζουν να υπάρχουν στον ίδιο χώρο αλλάζοντας την αντίληψή τους για αυτόν. Και αν το θες και πιο μελό, ζούμε στον παράδεισο που ξε-χάσαμε.

ΩΜ2: Άδης και Περσεφόνη. Εδώ είχαμε χαρακτηριστική περίπτωση ερμηνείας φυσικών φαινομένων (των τεσσάρων εποχών ντε). Σου λέει ερωτεύτηκε ο Άδης την κόρη της Θεάς Δήμητρας και την έκλεψε, και τότε η Θεά της γονιμότητας ξέρανε όλη την πλάση. Έγινε η κλασσική συνθηκολόγηση που έπαιζε σαν σενάριο φουλ στην αρχαία Ελληνική μυθολογία και τσουπ νά σου έξι μήνες ανθοφορία και έξι μήνες που δαγκώνουμε ότι περισσεύει.

ΩΜ3: Κεφάλαιο Zeitgeist έι κέι έι το πνεύμα του χρόνου. Είχε παίξει πολύ όταν ήσουν στο πανεπιστήμιο αυτή η σειρά "ντοκιμαντέρ" της υπεραπλουστευμένης σχεδόν "Λιακοπουλικής" αλήθειας που σε μυούσε, εσένα απαίδευτε νου, στο μυστικιστικό κόσμο των θρησκειών και του ύπουλου οικονομικού συστήματος. Ακόμα και από αυτό το ντοκιμαντέρ όμως μπορείς να κρατήσεις κάποια στοιχεία για τις ομοιότητες των θρησκειών μεταξύ των, όπως την ερμηνεία των ίδιων τεσσάρων αστεριών σε αιγυπτιακές και χριστιανικές θρησκείες και ου το κάθε εξής.

ΩΜ4: Σε διάφορες θρησκείες υπάρχει συγκεκριμένη σημασία για αριθμούς και απ αυτό έχει παραχθεί αριθμολατρεία/φοβία. Βλέπε το πόσες μέρες μετά "θάνατον" έρχεται η ανάσταση. Ή βλέπε τους κινέζους οι οποίοι θεωρούν τον αριθμό τέσσερα ως ισοδύναμο του θανάτου (μπορεί να φταίει ότι είναι και ομόηχος με τη λέξη του θανάτου, εδώ μπορεί να είναι και μια ανάστροφη σχέση αίτιου-αιτιατού / αβγού-κότας δηλαδή). Είναι τόσο μεγάλη η πρόληψη εδώ που η εταιρεία Oneplus παρέλειψε εσκεμμένα να παράξει το μοντέλο Oneplus 4 και από το 3 πήγε απευθείας στο 5 στα smartphones που παράγει.

ΩΜ5: Γράφεις, ξεγράφεις πολλές μέρες αυτό το ρημάδι το άρθρο και αυτός ο αλήτης ο εγκέφαλος του πυρήνα σου στέλνει και ted βίντεο με έναν πραγματικό θεούλη ινδό ο οποίος σε μυεί σε μια σύνδεση των μυθολογιών πολλών διαφορετικών πολιτισμών. Σου εξηγεί τι είναι κόσμος από την οπτική της φυσικής οπτικής γωνίας σε αντίθεση με την προσωπική οπτική γωνία.

Καλά ως εδώ, έχεις πετάξει αρκετές άσχετες πληροφορίες αλλά τι άλλο κοινό βρίσκεις σε αυτούς που πραγματικά πιστεύουν σε μια ... ανώτερη αδυναμία (που λέει και ο εγκέφαλος); Βλέπεις ότι όλοι έχουν έναν είτε φυσικό, είτε ιδεατό κόσμο στον οποίο μπορούν να προσευχηθούν/συγκεντρωθούν, να ηρεμήσουν τον εγκέφαλό τους ή να το μεταφέρουν σε μια κατάσταση θρησκευτικής/νοητικής ανύψωσης κυνηγώντας την "θέωση" ή την αλήθεια. 

Πόση εντύπωση σου είχε κάνει όταν ακούγωντας τους στίχους των Metallica - The house Jack Built συνειδητοποίησες ότι το κεφάλι στα αγγλικά μεταφράζεται στην λέξη temple, η οποία μεταφράζεται και ως ναός σε αρκετές θρησκείες. Άρα είναι σαν να λέμε ότι έχουμε έναν ναό πάνω μας μέσα μας όλη την ώρα. Είναι αυτό το εργαλείο που σου δίνει τη δυνατότητα να κάνεις άλλους ανθρώπους να πιστεύουν σε οποιαδήποτε θρησκεία ή ακόμα και στη δική σου δομημένη ιδέα της θρησκείας - ή να πιστέψουν σε εσένα. Πόσα σημεία λατρείας υπάρχουν (βλέπε ναούς σε διάφορα κομβικά σημεία, θιβετ, άγιον όρος, μαντεία κλπ) σαν φυσικά σημεία στο χάρτη μόνο και μόνο για να σηματοδοτούν σε ένα συγκεκριμένο σετ εγκεφάλων κάθε φορά το φυσικό σημείο του κόσμου στο οποίο μπορούν να "δουν" ανενόχλητοι μέσα τους ή τον θεό τους. Εξαιρετική εναλλακτική ιδέα ήταν και αυτή της σειράς και του βιβλίου American Gods στην οποία έβλεπες ότι συγκεκριμένοι άνθρωποι έπαιρναν θεικές δυνάμεις οι οποίες ενισχύονταν όσο περισσότεροι άνθρωποι πίστευαν σε αυτούς. 

Αν μάλιστα θες και οδηγό για να το κάνεις θυμάσαι ότι είχες διαβάσει ένα καλοκαίρι πριν το Everything is Fucked του Mark Manson στο οποίο σου έλεγε βήμα-βήμα πως να φτιάξεις τη δικιά σου θρησκεία. Σκαλίζεις λίγο ακόμα την άμμο στο σκάμμα για πληροφορίες που να έχουν να κάνουν με το μυστήριο θέμα της θρησκείας. Θυμάσαι εκείνο το ντοκιμαντέρ Doing Time, Doing Vipassana στο οποίο έβλεπες ανθρώπους οι οποίοι ήταν φυλακισμένοι σε ένα συγκεκριμένο φυσικό κόσμο και κατάφερναν να βρουν ένα νόημα στη ζωή τους ή αν θες να δραπετεύσουν από τον φυσικό κόσμο ακολουθώντας κάποιες συγκεκριμένες τεχνικές διαλογισμού. Μιας και σκέφτεσαι ταινίες δεν μπορείς να ξεχάσεις την σκηνή από το Εξπρές του Μεσονυκτίου στην οποία ο ήρωας-φυλακισμένος κινείται ανάποδα στον θρησκευτικό κύκλο της προσευχής και γίνεται στόχος των φανατισμένων πιστών. Άλλο ένα μυστήριο ντοκιμαντέρ είναι αυτό της Samsara το οποίο παραήταν θρησκευτικό για τα γούστα σου αλλά είχε τόσο ωραίες εικόνες από όλο τον θρησκευτικό και μη κόσμο.

Έχεις κάνει λοιπόν το ταξίδι σου στους κόσμους των θρησκειών και το μόνο που σου μένει βαθιά μέσα σου είναι εκείνο το memento mori που ζητούσαν οι Ρωμαίοι από τους δούλους τους να τους υπενθυμίζουν συνέχεια για να μην χάσουν την επαφή με την πραγματικότητα και τους κυριεύσει η δύναμη και το status quo στο οποίο έφταναν μετά τις μάχες. Τελικά ίσως είναι αυτό που μας κάνει ανθρώπους, το να θυμόμαστε ότι είμαστε θνητοί και ίσως η ματαιοδοξία μας να μας θέλει να ζούμε για πάντα είτε στον φυσικό κόσμο είτε στις μνήμες των ανθρώπων (κοντινών δικών μας ή μη). Ίσως αυτό το "δεν έχεις τον θεό σου" να μην είναι απαραίτητα κακό τελικά, αρκεί να συνειδητοποιείς πλήρως το "τι ψυχή θα παραδώσεις"(μωρή).